Co to jest PIT-37 i dlaczego jest ważny przy obliczaniu podatku?
Formularz PIT-37 to jeden z najczęściej używanych dokumentów do rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych w Polsce. Składają go przede wszystkim osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia czy o dzieło, które nie prowadzą działalności gospodarczej. To właśnie w tym formularzu znajduje się część E, gdzie obliczamy podatek na podstawie dochodu po odliczeniach i obowiązującej stawki podatkowej. Właściwe wypełnienie PIT-37 jest kluczowe, aby uniknąć błędów i nieprawidłowości w rozliczeniu z fiskusem.
Jak obliczyć podstawę opodatkowania w PIT-37?
Podstawa opodatkowania to kwota, od której naliczany jest podatek dochodowy. Aby ją ustalić, należy rozpocząć od sumy wszystkich przychodów, które podatnik uzyskał w danym roku podatkowym, a następnie odjąć koszty uzyskania przychodu. Koszty te różnią się w zależności od rodzaju umowy, ale najczęściej dla umowy o pracę wynoszą one stałą kwotę miesięczną.
Od tak wyliczonego dochodu odejmuje się następnie składki na ubezpieczenia społeczne zapłacone w danym roku oraz ewentualne darowizny przekazane na cele uprawnione do odliczenia. Wynik tych działań to właśnie dochód po odliczeniach, który jest podstawą opodatkowania wpisywaną w poz. 118 formularza PIT-37.
Ważne jest, aby tę kwotę zaokrąglić do pełnych złotych, gdyż tylko wtedy obliczenia podatkowe będą prawidłowe.
Jakie są stawki podatkowe obowiązujące w 2026 roku?
Od rozliczenia za 2026 rok obowiązuje nowa, uproszczona skala podatkowa. Zmienia ona zasady obliczania podatku i wprowadza dwie stawki:
- 12% dla dochodów do 120 000 zł,
- 32% dla nadwyżki ponad 120 000 zł.
Wcześniej, w rozliczeniach za 2026 rok, obowiązywała stawka 18% do 85 528 zł oraz 32% powyżej tej kwoty. Dlatego bardzo ważne jest, aby stosować właściwą skalę podatkową w zależności od roku rozliczenia.
Dodatkowo, w pierwszym progu podatku obowiązuje stała kwota zmniejszająca podatek wynosząca 556,02 zł, którą odejmuje się od wyliczonej wartości podatku.
Jak krok po kroku obliczyć podatek w PIT-37 za 2026 rok?
Proces obliczania podatku dochodowego w formularzu PIT-37 można podsumować w kilku etapach:
- Zbierz wszystkie dokumenty, w tym PIT-11 od pracodawcy, które zawierają informacje o przychodach, kosztach i zaliczkach.
- Oblicz dochód – od sumy przychodów odejmij koszty uzyskania przychodu.
- Wylicz podstawę opodatkowania – od dochodu odejmij składki społeczne i darowizny. Zaokrąglij wynik do pełnych złotych (poz. 118 w PIT-37).
- Oblicz podatek według obowiązującej skali:
- Jeśli podstawa jest równa lub niższa niż 120 000 zł:
Podatek = 12% podstawy – 556,02 zł
- Jeśli podstawa przekracza 120 000 zł:
Podatek = (12% × 120 000 zł – 556,02 zł) + 32% × (podstawa – 120 000 zł)
- Od obliczonego podatku odejmij zaliczki na podatek pobrane przez pracodawcę.
- Oblicz, czy należy dopłacić podatek, czy otrzymasz zwrot – różnica między podatkiem należnym a zaliczkami.
Na co zwrócić szczególną uwagę podczas rozliczania PIT-37?
Warto pamiętać, że podstawą obliczeń jest dokładne wprowadzenie danych z dokumentów źródłowych. Błędy w kwotach przychodów, kosztów czy składek mogą prowadzić do nieprawidłowego obliczenia podatku.
W przypadku rozliczania się wspólnie z małżonkiem, podstawa opodatkowania jest dzielona na pół, co może znacząco wpłynąć na wysokość podatku i kwotę zmniejszającą.
W razie wątpliwości dotyczących ulg i odliczeń, warto dokładnie przeanalizować aktualne przepisy, gdyż niektóre z nich odlicza się bezpośrednio od podatku, a inne od podstawy opodatkowania.
Nie wolno zapominać o terminie złożenia zeznania, który przypada na 30 kwietnia kolejnego roku podatkowego.
Przykłady obliczeń podatku w PIT-37 za 2026 rok
Dla lepszego zobrazowania, oto dwa przykłady wyliczenia podatku:
- Podstawa opodatkowania 50 000 zł:
Podatek = 12% × 50 000 zł – 556,02 zł = 6 000 zł – 556,02 zł = 5 443,98 zł
- Podstawa opodatkowania 150 000 zł:
Podatek = (12% × 120 000 zł – 556,02 zł) + 32% × (150 000 zł – 120 000 zł)
= (14 400 zł – 556,02 zł) + 0,32 × 30 000 zł = 13 843,98 zł + 9 600 zł = 23 443,98 zł
Te przykłady pokazują, jak zmiana podstawy opodatkowania wpływa na ostateczną kwotę podatku i jak kluczowa jest znajomość aktualnych progów podatkowych.
Źródła
- https://rozliczeniepit.pl/formularze-pit/pit-37-formularze-pit/pit-37-obliczyc-podatek-dochodowy/
- https://www.forbes.pl/prawo-i-podatki/pit-37-krok-po-kroku/7z7zhp3
- https://www.pitprojekt.pl/bazawiedzy/jak-rozliczyc-pit-37-krok-po-kroku/
- https://pomagam.pl/fundacja/jak-przekazac-1-5-podatku/baza-wiedzy/jak-rozliczyc-pit-37-2025-2026
- https://tygodnikradomski.com.pl/pit-37-pozycja-118-jak-obliczyc-dochod-po-odliczeniach